Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, τους οποίους επικαλείται το Politico, οι ενστάσεις της Αθήνας ενδέχεται να εκτροχιάσουν ένα από τα βασικά μέτρα του νέου πακέτου, το οποίο σχεδιάστηκε ώστε να εντείνει την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα, με στόχο τον περιορισμό της χρηματοδότησης του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέφυγε να σχολιάσει τις διαπραγματεύσεις.
Στο τραπέζι ακόμη και ειδική εξαίρεση
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι, ως έσχατη λύση, εξετάζεται το ενδεχόμενο να δοθεί στην Ελλάδα ειδική παρέκκλιση (derogation), προκειμένου να ξεπεραστεί το αδιέξοδο και να εγκριθεί το πακέτο κυρώσεων.
«Προσπαθούμε να βρούμε μια διέξοδο, όμως αυτή η υπόθεση δείχνει ότι πλέον συγκρουόμαστε με σημαντικά οικονομικά συμφέροντα», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις.
Επίσης, σύμφωνα με το Bloomberg, η Κομισιόν τελικά φαίνεται να εισηγείται 24μηνη μεταβατική περίοδο ή δυνατότητα κατ’ εξαίρεση να ανανεωθούν υφιστάμενα συμβόλαια
Τι ζητά η Αθήνα
Σύμφωνα με ανώτερο Έλληνα αξιωματούχο, η ελληνική πλευρά ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποδείξει ότι η προτεινόμενη απαγόρευση θα επιφέρει σημαντικά μεγαλύτερο οικονομικό κόστος στη Ρωσία απ’ ό,τι στην ελληνική ναυτιλία.
Παράλληλα, η Αθήνα ζητά διαβεβαιώσεις ότι η αποχώρηση των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών από τη συγκεκριμένη αγορά δεν θα οδηγήσει απλώς στην αντικατάστασή τους από ανταγωνιστές τρίτων χωρών, χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο στη ρωσική οικονομία.
Η απάντηση των εταίρων
Αρκετά κράτη-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι στα ελληνικά επιχειρήματα, επισημαίνοντας ότι άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν ήδη επωμιστεί σημαντικό κόστος από τη διακοπή των οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία, η οποία πριν από το 2022 κάλυπτε περισσότερο από το ήμισυ των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία και αναγκάστηκε να αναπροσαρμόσει πλήρως την ενεργειακή της στρατηγική μετά την έναρξη του πολέμου.
Όπως σημειώνει δεύτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης, η χορήγηση ειδικής εξαίρεσης στην Ελλάδα θα μπορούσε να «στείλει λάθος μήνυμα» προς τα υπόλοιπα κράτη-μέλη που έχουν ήδη αποδεχθεί σημαντικές οικονομικές θυσίες στο πλαίσιο των κυρώσεων.
Η ελληνική κυβέρνηση πιέζεται ενόψει εκλογών
Στην Αθήνα, πάντως, υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η ελληνική ναυτιλία βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για τις κυρώσεις, την ώρα που άλλες χώρες της ΕΕ εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικές ενεργειακές συναλλαγές με τη Ρωσία, όπως για παράδειγμα η Ισπανία και η Γαλλία, που έχουν αυξήσει το τελευταίο διάστημα τις εισαγωγές ρωσικού LNG. Στην Ελλάδα κυριαρχεί η άποψη ότι η συζήτηση δεν μπορεί να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις υπηρεσίες μεταφοράς που παρέχουν οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες, αλλά οφείλει να λαμβάνει υπόψη και τη συνολική εικόνα των ευρωπαϊκών εισαγωγών.
Υπενθυμίζεται ακόμη ότι μόλις τη Δευτέρα (20/7) δύο τάνκερ ελληνικών συμφερόντων στη Μαύρη Θάλασσα, δέχθηκαν χτυπήματα από ουκρανικά drone, συμφερόντων του Γιάννη Αλαφούζου και του Γιώργου Προκοπίου.
Σημειώνεται ακόμη ότι μετά από πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times επί του θέματος τοποθετήθηκε δημόσια και η Dynagas, το Γιώργου Προκοπίου. Η εταιρεία υποστήριξε ότι στηρίζει τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ωστόσο προειδοποίησε πως μια γενική απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού LNG από ευρωπαϊκές εταιρείες δεν θα μειώσει ουσιαστικά τα έσοδα της Μόσχας. Αντίθετα, όπως υποστηρίζει, θα ενισχύσει ανταγωνιστές εκτός Δύσης, θα πλήξει την ευρωπαϊκή ναυτιλία και θα οδηγήσει στην απώλεια πολύτιμης τεχνογνωσίας στην αρκτική ναυσιπλοΐα, εκφράζοντας παράλληλα την ικανοποίησή της για τη στάση που τηρεί η ελληνική κυβέρνηση στις σχετικές διαπραγματεύσεις.
Επιπλέον, στην επιφυλακτική στάση της Αθήνας συνέβαλε και το πρόσφατο περιστατικό με ουκρανικό drone που εντοπίστηκε στην Λευκάδα, το οποίο προκάλεσε ενόχληση σε κυβερνητικούς κύκλους και επιβάρυνε το κλίμα στις σχέσεις με το Κίεβο. Την ίδια ώρα, η κατά τα άλλα σταθερά φιλοουκρανική στάση της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ευρωπαϊκές της δεσμεύσεις και στις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις, καθώς το πολιτικό σύστημα εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογική τροχιά, είτε με ορίζοντα το φθινόπωρο είτε την ερχόμενη άνοιξη.
Παρά την ευρεία καταδίκη της ρωσικής εισβολής, δημοσκοπήσεις των τελευταίων ετών έχουν καταγράψει επιφυλάξεις σε σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινής γνώμης ως προς την έκταση της στρατιωτικής και πολιτικής στήριξης προς την Ουκρανία, ενώ οι παραδοσιακά θετικές στάσεις απέναντι στη Ρωσία εξακολουθούν να διατηρούν μεγαλύτερη απήχηση σε ορισμένες περιοχές της χώρας, γεγονός που οδηγεί σε πρόσθετες πιέσεις απέναντι στη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη.
