Τα δύο προεδρικά διατάγματα, τα οποία φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφορούν δύο διαφορετικές περιοχές. Η πρώτη βρίσκεται μεταξύ Φέτιγιε και Κας, στην τουρκική ακτογραμμή, και περιλαμβάνει τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο. Η δεύτερη βρίσκεται στο βόρειο Αιγαίο, μεταξύ των τουρκικών ακτών της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, σε θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, οι περιοχές που περιλαμβάνονται στα δύο πάρκα δεν περιορίζονται στα τουρκικά χωρικά ύδατα, αλλά επεκτείνονται και σε θαλάσσιες ζώνες τις οποίες η Ελλάδα θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία.
Η απάντηση της Αθήνας
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε χαρακτηρίζοντας παράνομη την τουρκική πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να εγκαθιστά μονομερώς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές σε διεθνή ύδατα.
Παράλληλα, η Αθήνα υποστηρίζει ότι τα δύο πάρκα είναι παράνομα στον βαθμό που επεκτείνονται σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ξεκαθαρίζει ότι η τουρκική απόφαση «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» ως προς τα ελληνικά δικαιώματα.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ επιχειρεί, μάλιστα, να διαχωρίσει την τουρκική πρωτοβουλία από την αντίστοιχη ελληνική πολιτική για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει στη θέσπιση εθνικών θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο, αλλά αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Το βασικό μήνυμα της Αθήνας είναι ότι η τουρκική κίνηση δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ούτε να επηρεάσει τα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» στο φόντο
Πίσω από τη συγκεκριμένη αντιπαράθεση βρίσκεται, σύμφωνα με την ελληνική πολιτική και διπλωματική ανάγνωση, ένα ευρύτερο ζήτημα: η προσπάθεια της Άγκυρας να αποτυπώσει σταδιακά στο πεδίο τις δικές της αντιλήψεις για τα όρια των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική πλευρά, πάντως, υποστηρίζει ότι τα δύο πάρκα βρίσκονται σε περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Στην Αθήνα, αντίθετα, η εξέλιξη συνδέεται πολιτικά με το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η ανακήρυξη των πάρκων αποτελεί συνέχεια προηγούμενων τουρκικών κινήσεων και προειδοποιεί για την επικείμενη, όπως αναφέρει, νομοθετική κατοχύρωση του συγκεκριμένου δόγματος.
Η αναφορά στη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για το ευρύτερο τουρκικό πλαίσιο διεκδικήσεων στη θάλασσα, το οποίο η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι αμφισβητεί την επήρεια των ελληνικών νησιών και τα δικαιώματα που απορρέουν από το Δίκαιο της Θάλασσας.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dkr6eafw7pjd?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Η αντιπολίτευση: Συμφωνία στην καταγγελία, κριτική στην κυβέρνηση
Η τουρκική απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να χαρακτηρίζουν την κίνηση παράνομη, αλλά ταυτόχρονα να στρέφουν τα πυρά τους προς την κυβέρνηση.
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η σημερινή εξέλιξη συνδέεται και με την καθυστέρηση της Ελλάδας στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Όπως επισημαίνει, ο σχεδιασμός που προβλέπεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία καθυστέρησε επί σειρά ετών και άρχισε να υλοποιείται μόλις το 2025, μετά και την καταδίκη της χώρας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, οι τέσσερις ευρωβουλευτές του κόμματος κατέθεσαν γραπτή ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλας, ζητώντας να υπάρξει ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στην τουρκική κίνηση. Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η ΕΕ πρέπει να τοποθετηθεί έμπρακτα απέναντι στις μονομερείς ενέργειες της Άγκυρας.
Από διαφορετική πολιτική αφετηρία, ο Αντώνης Σαμαράς άσκησε επίσης σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» δεν αποτρέπει την τουρκική δραστηριότητα. Χαρακτήρισε μάλιστα την κίνηση της Άγκυρας «πειρατία».
{https://exchange.glomex.com/video/v-dkr8ak0ltlr5?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Το επόμενο βήμα της Αθήνας
Το κρίσιμο πλέον ερώτημα είναι ποια θα είναι η επόμενη κίνηση της ελληνικής κυβέρνησης.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η Αθήνα έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν αναγνωρίζει καμία έννομη συνέπεια της τουρκικής απόφασης. Το επόμενο στάδιο θα μπορούσε να είναι η περαιτέρω διεθνοποίηση του ζητήματος, με την κοινοποίηση των ελληνικών θέσεων στους διεθνείς οργανισμούς και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ένα ενδεχόμενο επόμενο βήμα είναι η κατάθεση ελληνικού χάρτη στον ΟΗΕ, ώστε να αποτυπωθούν επισήμως οι ελληνικές θέσεις απέναντι στις τουρκικές κινήσεις.
Η Αθήνα καλείται, επομένως, να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στόχους: αφενός να μην αφήσει αναπάντητη μια κίνηση που θεωρεί ότι αγγίζει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και αφετέρου να διατηρήσει ανοικτό το κανάλι του διαλόγου με την Άγκυρα. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία ενισχύει τις περιφερειακές της συμμαχίες, με τη νέα αμυντική συνεργασία της με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν (την οποία χαιρετίζει ο Τραμπ) να προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στη γεωπολιτική εξίσωση.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dkr45uw4zfgp?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
