Το βασικό κοινό συμπέρασμα και των τριών ερευνών είναι ότι η κυβέρνηση διατηρεί καθαρό προβάδισμα και παραμένει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη, χωρίς όμως να καταφέρνει να ανακτήσει πλήρως την πολιτική δυναμική που είχε τα προηγούμενα χρόνια. Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση —και κυρίως το ΠΑΣΟΚ ως δεύτερο κόμμα— αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει ουσιαστικά τη φθορά της κυβέρνησης, περιοριζόμενο σε ήπια άνοδο ποσοστών, ενώ η μεγάλη δεξαμενή αναποφάσιστων και η αυξημένη αποδοχή πιθανών νέων κομμάτων αποτυπώνουν μια κοινωνία που μοιάζει πολιτικά «ασταθής» και σε αναζήτηση νέας εκπροσώπησης.
Στην πρόθεση ψήφου, η εικόνα είναι σχετικά σταθερή ως προς τη σειρά των κομμάτων, αλλά όχι ως προς τη συνολική πολιτική δυναμική. Η Pulse καταγράφει τη ΝΔ στο 29,5% στην εκτίμηση ψήφου με κατανομή, με απώλειες σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση, ενώ το ΠΑΣΟΚ παραμένει δεύτερο στο 14,5%, χωρίς ιδιαίτερη μεταβολή. Αντίστοιχα, η Opinion Poll δίνει στη ΝΔ 31,2% και στο ΠΑΣΟΚ 14,4%, με τη διαφορά να παραμένει υψηλή. Η MRB, σε πιο «σφιχτή» μέτρηση πρόθεσης ψήφου, καταγράφει τη ΝΔ στο 22,5% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,3%, με εξαιρετικά υψηλό ποσοστό αδιευκρίνιστης ψήφου που φτάνει το 22%.
Αυτό ακριβώς το στοιχείο της «γκρίζας ζώνης» φαίνεται να είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά μηνύματα των δημοσκοπήσεων. Η αίσθηση πολιτικής ρευστότητας δεν προκύπτει μόνο από τους αναποφάσιστους, αλλά και από την αυξανόμενη απήχηση πιθανών νέων πολιτικών σχημάτων. Και στις τρεις έρευνες, τα υπο σύσταση κόμματα του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίζουν αξιοσημείωτη δυνητική επιρροή, κινούμενα κοντά ή και πάνω από το 20%. Αντίθετα, ένα πιθανό κόμμα του Αντώνη Σαμαρά εμφανίζεται σαφώς πιο περιορισμένο δημοσκοπικά.
Η συγκεκριμένη τάση αποτυπώνει δύο παράλληλες κοινωνικές διαθέσεις: από τη μία, την ανάγκη πολιτικής ανανέωσης και από την άλλη, την αδυναμία του υφιστάμενου κομματικού συστήματος να εκφράσει πλήρως τη δυσαρέσκεια των πολιτών. Δεν είναι τυχαίο ότι στην Opinion Poll η κατηγορία «άλλο κόμμα» εμφανίζει θεαματική άνοδο, ενώ στην MRB η αδιευκρίνιστη ψήφος διατηρείται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Την ίδια ώρα, το πολιτικό κλίμα επηρεάζεται έντονα από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία αναδεικνύεται σε κεντρικό παράγοντα πολιτικής αξιολόγησης. Η MRB καταγράφει σαφή κοινωνική απαίτηση για λογοδοσία και διαφάνεια, με μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών να θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία λειτουργεί αμερόληπτα και ότι πρέπει να διερευνηθούν πλήρως οι πολιτικές ευθύνες. Εντυπωσιακό είναι ότι ακόμη και σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων της ΝΔ εμφανίζεται θετικό απέναντι σε προανακριτικές ή εξεταστικές διαδικασίες.
Οι ίδιες έρευνες καταγράφουν επίσης ένα βαθύτερο αίτημα πολιτικής αλλαγής. Η MRB δείχνει ότι πάνω από επτά στους δέκα πολίτες θεωρούν πως χρειάζεται κυβερνητική εναλλαγή, παρά το γεγονός ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να προηγείται καθαρά στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία. Η αντίφαση αυτή είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της περιόδου: η ΝΔ παραμένει κυρίαρχη όχι επειδή ενισχύεται, αλλά επειδή καμία εναλλακτική δύναμη δεν έχει ακόμη καταφέρει να πείσει ως αξιόπιστη κυβερνητική πρόταση.
Παράλληλα, και οι τρεις δημοσκοπήσεις συγκλίνουν στο ότι η ακρίβεια και η οικονομική πίεση παραμένουν το κυρίαρχο πρόβλημα της κοινωνίας. Οι πολίτες εμφανίζονται βαθιά ανήσυχοι για τις συνέπειες των διεθνών εξελίξεων —ιδιαίτερα της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου στο Ιράν— κυρίως λόγω των πιθανών επιπτώσεων στο κόστος ζωής, την ενέργεια και τις τιμές. Η ανησυχία για νέο κύμα ακρίβειας καταγράφεται σχεδόν καθολική, ενώ τα κυβερνητικά μέτρα αξιολογούνται μάλλον ανεπαρκή από την πλειοψηφία.
Ωστόσο, στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, οι έρευνες δείχνουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Παρά τη φθορά στο εσωτερικό μέτωπο, σημαντικό ποσοστό πολιτών αξιολογεί θετικά τους χειρισμούς της κυβέρνησης σε ζητήματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, στοιχείο που λειτουργεί ως παράγοντας συγκράτησης των απωλειών της ΝΔ.
Συνολικά, οι τρεις δημοσκοπήσεις συγκλίνουν στην εικόνα μιας κοινωνίας που δεν έχει ακόμη μετακινηθεί μαζικά πολιτικά, αλλά δείχνει ολοένα πιο κουρασμένη, δύσπιστη και ανοιχτή σε νέες πολιτικές εκφράσεις. Η κυβέρνηση εξακολουθεί να διατηρεί καθαρό προβάδισμα, όμως η πολιτική σταθερότητα δεν συνοδεύεται πλέον από ισχυρή κοινωνική συναίνεση. Και αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο που αναδεικνύει η νέα δημοσκοπική συγκυρία.
