Η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε ταχύτερα από ό,τι προβλεπόταν το προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή, επιδεικνύοντας ανθεκτικότητα απέναντι στις πιέσεις από το υψηλό ενεργειακό κόστος, καθώς οι επενδύσεις και η κατανάλωση διατηρήθηκαν σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης επιβραδύνθηκε στο 0,4% το τρίτο τρίμηνο, από το εξαιρετικά υψηλό 0,6% του δεύτερου τριμήνου, παραμένοντας ωστόσο πάνω από τις προσδοκίες για αύξηση 0,2%, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters μεταξύ οικονομολόγων.
Σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 1,3%, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις για 1,1% και κινούμενη σε γενικές γραμμές κοντά στον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξής της, δηλαδή στο επίπεδο που μπορεί να επιτύχει μια οικονομία χωρίς πρόσθετη τόνωση
Η εικόνα μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της ευρωζώνης ήταν μεικτή. Η Γερμανία κατέγραψε ανάπτυξη 0,2%, ενώ η Ισπανία και η Ολλανδία σημείωσαν αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,6%. Η Ιταλία παρέμεινε στάσιμη, ενώ η Γαλλία αποτέλεσε την αρνητική έκπληξη, με την οικονομία της να συρρικνώνεται κατά 0,1% (έναντι των προβλέψεων ότι θα παρέμενε στάσιμη).
Την ισχυρότερη επίδοση μεταξύ των κρατών-μελών για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία κατέγραψε η Ιρλανδία, με εντυπωσιακή ανάπτυξη 5,5%. Ακολούθησαν η Εσθονία, η Ισπανία και η Ολλανδία, με 0,6%, ενώ στον αντίποδα η Λιθουανία εμφάνισε συρρίκνωση 1%.
Όπως επισημαίνει το Reuters, αν και ο ρυθμός ανάπτυξης του μπλοκ είναι μικρότερος από το μισό της ανάπτυξης που κατέγραψαν οι ΗΠΑ, το συγκεκριμένο ποσοστό εξακολουθεί να υπερβαίνει κατά πολύ τις απαισιόδοξες προβλέψεις που διατυπώθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις αρχές του έτους.
Τα στοιχεία πάντως επηρεάστηκαν σε κάποιο βαθμό από τον εξαιρετικά υψηλό τριμηνιαίο ρυθμό ανάπτυξης 5,5% της Ιρλανδίας, ο οποίος είναι αρκετά μεγάλος ώστε να ενισχύσει αισθητά το συνολικό ποσοστό της ευρωζώνης.Το ΑΕΠ της Ιρλανδίας παρουσιάζει συχνά εξαιρετικά μεγάλες διακυμάνσεις, λόγω της παρουσίας μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, ιδιαίτερα στον φαρμακευτικό κλάδο, οι οποίες έχουν εγκατασταθεί στη χώρα για φορολογικούς λόγους.
Η Γαλλία στο επίκεντρο των ανησυχιών
Η κατάσταση στη Γαλλία προκαλεί ανησυχίες, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό πολιτικών, δημοσιονομικών και οικονομικών πιέσεων.
Η γαλλική οικονομία είχε ήδη εμφανίσει σημάδια αδυναμίας κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, όταν απέφυγε μεν οριακά την ύφεση, αλλά η υποτονική εγχώρια ζήτηση, η υποχώρηση των επενδύσεων και οι επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών στον αγροτικό τομέα είχαν μηδενίσει σχεδόν τους ρυθμούς ανάπτυξης.
Στη παρούσα φάση, η δημοσιονομική και πολιτική αβεβαιότητα έχουν ενισχύσει τις πιέσεις στην αγορά γαλλικών ομολόγων, φέρνοντας τη χώρα επίκεντρο των ανησυχιών για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί βρίσκεται αντιμέτωπος με νέα κοινοβουλευτική σύγκρουση γύρω από τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ η πολιτική και κοινωνική αβεβαιότητα εντείνεται ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, με την ακροδεξιά να προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
“Η γαλλική οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα λόγω μιας πρωτοφανούς σύγκλισης εξωτερικών και εσωτερικών κλυδωνισμών”, δήλωσε την Παρασκευή ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Ρολάν Λεσκίρ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ανάκαμψης και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης. Όπως σημείωσε, η υιοθέτηση προϋπολογισμού αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη μείωση του κόστους δανεισμού.
Ανθεκτική η ευρωπαϊκή οικονομία
Συνολικά πάντως, η καλύτερη του αναμενομένου επίδοση αναδεικνύει την ευρύτερη ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, που κατάφερε να απορροφήσει όχι μόνο τις πληθωριστικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, αλλά και τις συνέπειες των καυσώνων και της ξηρασίας που επηρέασαν μεγάλο μέρος της Ευρώπης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Καθοριστική για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής ήταν η ενίσχυση των επενδύσεων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της άμυνας και των υποδομών, η ισχυρή εξωτερική ζήτηση, αλλά και η ανθεκτικότητα της ιδιωτικής κατανάλωσης. Τα νοικοκυριά συνέχισαν να δαπανούν, περιορίζοντας περαιτέρω το ήδη υψηλό ποσοστό αποταμίευσής τους.
Οι συγκεκριμένοι παράγοντες έχουν οδηγήσει σε διαδοχικές αναθεωρήσεις προς τα πάνω των εκτιμήσεων για την ανάπτυξη, με τους περισσότερους αναλυτές να προβλέπουν πλέον ρυθμό άνω του 1% για το σύνολο του 2026 και περαιτέρω επιτάχυνση το 2027.
Ωστόσο, παρά την ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας, οι πληθωριστικές πιέσεις αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τις προοπτικές της ευρωζώνης. Αν και ο πληθωρισμός δεν έχει ακόμη επεκταθεί ουσιαστικά πέρα από τον ενεργειακό τομέα, τα τελευταία στοιχεία από τις μεγαλύτερες οικονομίες προκαλούν προβληματισμό.
Παράλληλα, η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων διεθνώς επιβαρύνει τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η δημοσιονομική αβεβαιότητα στη Γαλλία ενισχύει περαιτέρω τους σχετικούς κινδύνους.
Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε χθες να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στην ευρωζώνη, ωστόσο αξιωματούχοι της δεν αποκλείουν νέα αύξηση τον Δεκέμβριο αν οι πληθωριστικές πιέσεις ενταθούν περαιτέρω, η οποία θα είναι η τρίτη μέσα στον τρέχοντα κύκλο σύσφιγξης.
Επιπλέον, μια νέα άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας, ιδίως του φυσικού αερίου, θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, περιορίζοντας την ανάπτυξη.
