Ωστόσο, για την ελληνική πλευρά, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι εξελίξεις γύρω από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία, αλλά και οι δημόσιες τοποθετήσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το τουρκικό casus belli.
Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός για τη συνολική πορεία της Συμμαχίας και των επαφών του με τους ηγέτες των κρατών-μελών, απέφυγε να δώσει οριστική απάντηση για το ζήτημα της ένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Η στάση του αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Άγκυρα, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η σχετική απόφαση έχει ήδη ληφθεί. Εξάλλου, ισχυρές αντιδράσεις εξακολουθούν να καταγράφονται στο αμερικανικό Κογκρέσο, ενώ επιφυλάξεις έχουν εκφράσει τόσο ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο όσο και το Ισραήλ.
Το παρασκήνιο ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο από την ακύρωση της προγραμματισμένης επίσκεψης του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στο Ισραήλ, αλλά και από το γεγονός ότι τελικά δεν πραγματοποιήθηκε ούτε η στάση του στην Αθήνα, όπως αρχικά είχε σχεδιαστεί.
{https://exchange.glomex.com/video/v-djtdage1o3i1?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Μητσοτάκης: «Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στο ΝΑΤΟ»
Στις δηλώσεις του μετά το πέρας της Συνόδου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας ως μιας από τις χώρες που ανταποκρίνονται ήδη στις αυξημένες αμυντικές υποχρεώσεις της Συμμαχίας.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που ήδη δαπανούν πάνω από το 3,5% του ΑΕΠ για την άμυνα, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ενίσχυση των αμυντικών δαπανών ήταν αναγκαία.
«Οι ευρωπαϊκές χώρες έπρεπε να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος στις υποχρεώσεις τους στο ΝΑΤΟ. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απολύτως δίκιο όταν το επισήμανε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί «πρωταγωνίστρια» στη νέα αμυντική αρχιτεκτονική της Συμμαχίας.
Παράλληλα αποκάλυψε ότι από το 2027 οι Έλληνες πιλότοι θα ξεκινήσουν την εκπαίδευσή τους στα ελληνικά F-35, στο πλαίσιο της συμφωνίας για την προμήθεια 20 μαχητικών πέμπτης γενιάς, με δυνατότητα αγοράς ακόμη 20.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε επίσης ότι προχωρά με ταχείς ρυθμούς το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 σε έκδοση Viper, με περισσότερα από 50 αεροσκάφη να έχουν ήδη εκσυγχρονιστεί και τελικό στόχο τα 83, ενώ η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη 24 Rafale.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία, απέφυγε να σχολιάσει τις αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης.
«Δεν είναι δική μου δουλειά να υποδείξω στις Ηνωμένες Πολιτείες τι θα πουλήσουν και σε ποιον. Όπως δεν αποδέχομαι και υποδείξεις για το τι θα αγοράσει η Ελλάδα προκειμένου να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, όμως, υπενθύμισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία που δυσχεραίνουν την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
«Το casus belli είναι ιστορική ανορθογραφία»
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στο τουρκικό casus belli, το οποίο χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία».
Όπως τόνισε, η απειλή πολέμου μεταξύ δύο συμμάχων δεν συνάδει με τις αρχές και το κλίμα συνεργασίας που οφείλει να διέπει τη Συμμαχία.
«Η απειλή πολέμου δεν ταιριάζει με το πνεύμα του ΝΑΤΟ. Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα να την αφήσουμε πίσω», δήλωσε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι παρά τις σοβαρές διαφωνίες Αθήνας και Άγκυρας, κυρίως στο ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών, οι δύο χώρες έχουν σημειώσει πρόοδο σε τομείς όπως η διαχείριση του μεταναστευτικού και η ανάπτυξη διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των δύο λαών.
«Ακόμη κι αν δεν επιλυθεί το μεγαλύτερο πρόβλημά μας, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να συνυπάρχουμε ειρηνικά και να συνεργαζόμαστε σε άλλους τομείς κοινού ενδιαφέροντος», σημείωσε.
Ο Ρούτε κράτησε ίσες αποστάσεις
Σαφές μήνυμα ουδετερότητας απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές έστειλε από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού σχετικά με το casus belli, απέφυγε να πάρει θέση, επισημαίνοντας ότι δεν αποτελεί αρμοδιότητα του γενικού γραμματέα να σχολιάζει διμερείς διαφορές μεταξύ κρατών-μελών.
«Οι σύμμαχοι είναι 32 χώρες. Υπάρχουν διμερείς συζητήσεις, όμως εγώ δεν είμαι σχολιαστής. Αποστολή μου είναι να διαφυλάξω την ενότητα της Συμμαχίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν θα έπρεπε να είχε αντιταχθεί στην πιθανή αγορά των αμερικανικών μαχητικών από την Άγκυρα, προσθέτοντας ότι, κατά την άποψή του, τόσο οι ελληνικές όσο και οι ισραηλινές αντιρρήσεις δεν επηρεάζουν τη θέση της Τουρκίας.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η χώρα του θεωρεί πως έχει κάθε δικαίωμα να προμηθεύεται αμυντικό εξοπλισμό και μαχητικά αεροσκάφη, σημειώνοντας ότι οι σχετικές συζητήσεις με τους συμμάχους συνεχίζονται.
Πυρά Ερντογάν κατά Μητσοτάκη
Η απάντηση του Τούρκου προέδρου ήρθε λίγο αργότερα. Όπως ήταν αναμένομενο έριξε τα πυρά του για τις πιέσεις της Αθήνας προς τις ΗΠΑ να μην δεχθούν πίσω τις ΗΠΑ στο πρόγραμμα των F-35.
Συγκεκριμένα, αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Ερντογάν εστίασε στην άποψη ότι ευθύνη των δύο ηγετών είναι να διαχειριστούν και να επιλύσουν τα ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο μέσω του διαλόγου.
{https://exchange.glomex.com/video/v-djtcnbt07jpt?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
