Την ανάγκη να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση ενιαία εκπροσώπηση στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία θέτει η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, επικρίνοντας τις παράλληλες διπλωματικές πρωτοβουλίες ευρωπαϊκών χωρών και θεσμών.
Σε επιστολή της προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ζητά να συμφωνήσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες ποιος θα συμμετέχει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εκ μέρους της ΕΕ και ποιες αρμοδιότητες θα έχει. Όπως επισημαίνει, οι διαφορετικές συναντήσεις και τα διακριτά σχήματα επαφών δημιουργούν την εικόνα μιας Ευρώπης που ενεργεί χωρίς συντονισμό, υπονομεύοντας την αξιοπιστία της.
Η Μελόνι ζήτησε το ζήτημα να συζητηθεί στην άτυπη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου. Ο Αντόνιο Κόστα απάντησε ότι συμφωνεί πως η Ευρώπη πρέπει να ενεργεί με ενότητα και αποφασιστικότητα και δεσμεύτηκε να συμπεριλάβει το θέμα στην ημερήσια διάταξη.
Οι παράλληλες πρωτοβουλίες που επικρίνει η Μελόνι
Στην επιστολή της, η Ιταλίδα πρωθυπουργός παραθέτει σειρά διπλωματικών επαφών και συναντήσεων για την Ουκρανία, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν ή προγραμματίστηκαν σε διαφορετικά σχήματα.
Αναφέρεται στη συνάντηση στο Μαϊάμι, με τη συμμετοχή συμβούλων εθνικής ασφάλειας ευρωπαϊκών χωρών, εκπροσώπων της Ουκρανίας, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Σημειώνει ότι η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώθηκε αρχικά μόνο από αμερικανικές πηγές.
Επικαλείται επίσης τις επαφές στο Όσλο, καθώς και την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν, στο περιθώριο συνάντησης στο Ελσίνκι, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιούνας Γκαρ Στέρε με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Στην ίδια επιστολή αναφέρεται στις προγραμματισμένες συναντήσεις του «Συνασπισμού των Προθύμων» και στο λεγόμενο «σχήμα του Βερολίνου», επισημαίνοντας ότι τα διαφορετικά σχήματα έχουν διαφορετική σύνθεση και δεν εντάσσονται σε μια ενιαία ευρωπαϊκή διαδικασία.
Παράλληλα, κάνει λόγο για τεχνικές συναντήσεις στις Βρυξέλλες και για ευρωπαϊκή παρουσία, με αδιευκρίνιστο ακόμη ρόλο, στις συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί στο Άμπου Ντάμπι μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας με αμερικανική διαμεσολάβηση.
«Θεωρώ την κατάσταση αυτή απαράδεκτη», αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα μιας Ευρώπης που ενεργεί ασύνδετα και ασυντόνιστα εξυπηρετεί όσους επιθυμούν τη συνέχιση του πολέμου.
«Δεν ζητώ θέση για την Ιταλία»
Η Μελόνι διευκρινίζει ότι δεν επιδιώκει να εξασφαλίσει θέση για την ίδια ή για την Ιταλία σε κάποιο από τα διαπραγματευτικά σχήματα. Ζητά, αντίθετα, να καθοριστεί κοινή ευρωπαϊκή εκπροσώπηση και σαφής εντολή προς το πρόσωπο που θα αναλάβει τον ρόλο.
Τονίζει, ωστόσο, ότι η Ιταλία δεν πρόκειται να αποδεχθεί δεσμεύσεις που θα αναληφθούν στο όνομά της χωρίς προηγούμενη ευρωπαϊκή εντολή, ιδίως εφόσον θα κληθεί στη συνέχεια να τις τηρήσει.
Κατά την Ιταλίδα πρωθυπουργό, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εκφράζεται με μία ενιαία και ισχυρή φωνή, ώστε να έχει ουσιαστική επιρροή στην έκβαση των διαπραγματεύσεων. Διαφορετικά, προειδοποιεί, κινδυνεύει να περιοριστεί σε περιθωριακό ρόλο.
Η Μελόνι είχε προτείνει και νωρίτερα μέσα στο έτος τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την Ουκρανία, χωρίς η πρόταση να συγκεντρώσει ευρεία υποστήριξη μεταξύ των κρατών-μελών.
Η απάντηση του Αντόνιο Κόστα στη Μελόνι
Στην απάντησή του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συμφωνεί με την ανάγκη ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης. Αναφέρει ότι η συμμετοχή της ΕΕ στις συζητήσεις για την ασφάλεια της Ευρώπης και το μέλλον της Ουκρανίας πρέπει να οργανωθεί έτσι ώστε να διασφαλίζονται ένα σαφές μήνυμα, η υπεράσπιση των ευρωπαϊκών συμφερόντων και η στήριξη προς το Κίεβο.
Ο Κόστα υπογραμμίζει, επίσης, ότι τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να εκπροσωπούνται από τα θεσμικά της όργανα, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές Συνθήκες.
Δεσμεύτηκε να διαθέσει χρόνο για τη συζήτηση του ζητήματος στην άτυπη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο, ανταποκρινόμενος στο αίτημα της Ιταλίδας πρωθυπουργού.
Η Μελόνι ζητά να υπάρξει πολιτική συμφωνία στο Δουβλίνο, ώστε να ακολουθήσει επίσημη απόφαση στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.
